Als je nu in het zonnetje buiten loopt, moet het je wel opvallen. Met nog maar weinig planten in bloei valt de gele bloeiwijze van de Gele kornoelje wel op. Bijzonder dat je er als plant op inzet om al vroeg in het jaar te gaan bloeien. Meestal duidt dat er op dat de plant van nature hier niet voorkomt. Dat klopt ook wel met de verspreiding van de boom. Nederland is zo ongeveer de noordelijkste plaats waar hij van nature voorkomt. Wat we zien is meestal aangeplant.
De wetenschappelijke naam 'Cornus mas' laat zich als hoorn en mannelijk (Latijn) vertalen. Hoorn is een harde stof. Mannelijk dus zou je kunnen zeggen ;). De Nederlandse naam Kornoelje is hier natuurlijk van afgeleid. Wat opvalt is dat je de Engelse literatuur in moet duiken om er meer over te weten moet komen. Blijkbaar was het in Nederland geen gebruikelijke of belangrijke boom om in de buurt te hebben.
In het Engels wordt de boom in de late Middeleeuwen als Dog-tree of Dogwood opgetekend waarbij dog niet op hond slaat maar is afgeleid van Dagwood/tree. Hout dat gebruikt wordt voor het maken van een 'dagger' (dolk). Van het hout werden handvaten voor dolken gemaakt maar ook pijlen. Het was erg geschikt hiervoor vanwege de hardheid van het hout en de fijne nervatuur. Hij wordt in Groot-Brittanië ook Wippletree genoemd. Door de sterkte van het hout werd het gebruikt voor het maken van de koppeling tussen twee paardenspannen (om de krachten goed over te brengen bij een bijvoorbeeld een vierspan). De naam daarvoor is Whippletree.
Er zijn echter meer verklaringen voor de naamgeving en geen ervan is er met zekerheid de ware te noemen. Wel hebben de verklaringen gemeen dat ze met de hardheid van het hout te maken hebben en daar komt Cornus om de hoek kijken. Goede keuze dus van Carl Linnaeus.
De bessen worden met name in de zuid-oost Europa gebruikt om siroop en jam van te maken. Ik heb het nooit geproefd maar het schijnt goed voor je te zijn vanwege de grote hoeveelheid vitamine C. Verhalen over medicinale werking zijn er wel te vinden maar moeten met een grote korrel zout worden genomen. Of liever suiker want dan schijn je er wel van te kunnen genieten.
 
Tekst en foto: Dirk Muller
 
 

Heeft u hem al (gezien)?

"Natuurlijk Bommelerwaard"

het maart-nummer van ons verenigingsblad.

 

 

 

Hier te bestellen

 

. . . . . . . . . . . . . . . . .

Hier is de plantenlijst "Goed voor vlinders en andere insecten!" te downloaden

 . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

 

 

Ook op zoek naar een cadeau?

Zoek niet langer...

  Bestel een exemplaar van dit prachtige boek over de natuur van de Bommelerwaard

(klik hier)