Inventarisatiemethode Gierzwaluwtelling

Van elke dorpskern in De Bommelerwaard willen we een schatting maken van het aantal laagvliegende gierzwaluwen. Laagvliegende gierzwaluwen die onder luid geroep in groepjes langs daken scheren (op ‘huishoogte’) zijn namelijk een indicatie dat op die plek gebroed wordt. Met deze inventarisatie hopen we een beeld te krijgen waar gierzwaluwen broeden in de Bommelerwaard en een grove schatting te kunnen maken van het aantal broedparen.

Samengevat komt de methode erop neer dat in 1 of 2 avonden (afhankelijk van de grootte van het gebied) een ronde door het gehele dorp gemaakt wordt om te zien waar gierzwaluwen laag rondvliegen. Van groepjes die laag rondvliegen worden de aantallen genoteerd. Hieronder volgt een meer uitgebreide beschrijving (deels overgenomen van Gierzwaluw | Sovon Vogelonderzoek).

Methode

    • Claim je dorp via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..
    • De inventarisatieperiode is 10 juni - 15 juli.
    • Voer de inventarisatie uit in de avonduren. De beste resultaten krijg je een uur voor zonsondergang, maar daarvoor zie je ook al groepjes laag vliegen. Begin in elk geval niet eerder dan 19.00 ‘s avonds.
    • Bepaalde huizen zijn speciaal bij gierzwaluwen in trek, zoals rijtjeshuizen uit de jaren 50 en oudere huizen. Onder dakpannen (vaak bij de kopse kant bij rijtjeshuizen), in kieren en spleten (bijvoorbeeld waar de regenpijp uitkomt) zijn favoriete nestplekken. De potentiële nestplaats is vrijwel nooit onder de 3 meter (in verband met aan- en afvliegen) en doorgaans niet in onmiddellijke omgeving van bomen. Het is handig om vóór je telling al een keer door het dorp gefietst te hebben om alvast een beeld te hebben van potentieel geschikte locaties. Dit kan eventueel ook overdag.
    • De inventarisatie kan het best op de fiets uitgevoerd worden. Fiets rustig door de straten en kijk waar gierzwaluwen rondvliegen. Als het een geschikte locatie is en de gierzwaluwen vliegen niet al te hoog, blijf dan even staan om te zien of ze omlaag duiken. Blijf maximaal 10 minuten staan, heb je dan nog niks gezien, fiets dan weer door. Als er tijd over is kan je eventueel nog terugkeren naar de locatie.
    • Noteer vluchten op huishoogte en bezoek van (waarschijnlijke) nestplaats.
      • Vluchten op huishoogte:

Groepje vliegt gierend door de straten ter hoogte van de daken (langs dakpannen of op dakgootniveau); houd in de gaten over welke afstand ze zich verplaatsen. Noteer het aantal (NB: wij delen dit later door 1,5 conform de Sovon inventarisatiemethode, we ontvangen graag de originele aantallen)

      • Bezoek waarschijnlijke nestplaats:

Vogel duikt in razende vaart onder dakgoot, achter regenpijp, dakkapel, dakpan, gat in de muur enz., of verschijnt plotseling uit zo'n plek. NB Aantikkers die niet naar binnen verdwijnen, zogenaamde bouncers (*), tellen niet mee als bezoek waarschijnlijke nestplaats.

    • Voer je waarnemingen in op Waarneming.nl (evt. met app ObsMapp/iObs). Zet een stip op de plek waar je de groepjes laag zag vliegen of een bezoek aan een waarschijnlijke nestplaats zag. 
      • Vluchten op huishoogte

Noteer het aantal.

Kies bij het veld Activiteit voor ‘adult in broedbiotoop’.

Noteer bij de toelichting (het opmerkingenveld) ‘huishoogte’.

      • Bezoek waarschijnlijke nestplaats

Noteer het aantal (soms zie je bijvoorbeeld onder 1 dak 3 gierzwaluwen invliegen).

Kies bij het veld Activiteit voor ‘waarschijnlijke nestplaats’.

Noteer bij de toelichting (het opmerkingenveld) wat je hebt gezien (bijvoorbeeld ‘3 invliegende vogels’, of ‘1 uitvliegend’).

    • LET OP: Alleen tellen bij goede weersomstandigheden (droog, weinig wind),  Een telling bij langdurig koud en nat weer is zinloos (broedvogels zijn elders of stil op het nest).

*) Het aandeel niet-broedende vogels in de populatie is hoog. Deze vogels verblijven deels buiten broedbiotoop of houden zich hoog in de lucht op (avondvluchten steeds hoger schroevend), maar kunnen ook bouncen: potentiële nestplaats aanvliegen (onder roepen) en dan even in de lucht blijven hangen (waarschijnlijk bedoeld als check voor lege nestplek; roept vaak reactie op van aanwezige broedvogel).

Claim je kern(en)

Wil je meehelpen door een of meerdere avonden gierzwaluwen te tellen, kies dan je kern(en) naar keuze uit onderstaande kernachtige lijst. En geef het aan ons door via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

  • [X] 1. Brakel (groot gebied; extra teller welkom)
  • [X] 2. Poederoijen
  • [X] 3. Zuilichem
  • [X] 4. Aalst
  • [X] 5. Nederhemert-Noord
  • [X] 6. Nederhemert-Zuid
  • [X] 7. Nieuwaal
  • [   ] 8. Well
  • [X] 9. Ammerzoden
  • [X] 10. Gameren
  • [X] 11. Bruchem
  • [X] 12. Zaltbommel
  • [X] 13. Hedel
  • [X] 14. Hurwenen
  • [X] 15. Rossum
  • [X] 16. Velddriel
  • [   ] 17. Alem
  • [X] 18. Kerkwijk
  • [X] 19. Kerkdriel
  • [X] 20. Heerewaarden
  • [   ] 21. Delwijnen
  • [   ] overigen: Hoenzadriel, Slijkwell, Wordragen, Oensel, Bern, ...